Tuân thủ EUDR giữ vững vị thế nhà cung cấp lớn tại EU cho cà phê hòa tan Việt Nam và tăng lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ chưa đáp ứng quy định truy xuất nguồn gốc. Đây là cơ hội để nâng cao giá trị xuất khẩu trong bối cảnh EU siết chặt kiểm soát chuỗi cung ứng liên quan đến phá rừng.
Quy định chống phá rừng châu Âu (EUDR) bổ sung cà phê hòa tan vào danh mục sản phẩm chịu điều chỉnh, với lộ trình dự kiến áp dụng theo từng nhóm doanh nghiệp. Doanh nghiệp lớn và vừa được yêu cầu tuân thủ trước, trong khi doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ được lùi thời hạn thực hiện.
Mốc thời gian cụ thể do Ủy ban châu Âu công bố trong loạt sửa đổi thủ tục nhằm tạo sự chắc chắn pháp lý trước khi áp dụng chính thức.
Doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hòa tan sang EU phải chứng minh sản phẩm không liên quan đến hoạt động phá rừng và tuân thủ đúng pháp luật của quốc gia sản xuất thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Yêu cầu này áp dụng đồng thời với nhiều nhóm hàng khác như dầu cọ, ca cao, cao su và gỗ.
Sau khi tuân thủ EUDR, cà phê hòa tan Việt Nam ghi nhận giá trị xuất khẩu tăng trưởng đáng kể với giá bình quân cao hơn nhiều so với cà phê nhân thô. Xu hướng này được Tổng cục Hải quan Việt Nam ghi nhận trong năm 2025.
Kim ngạch xuất khẩu cà phê hòa tan cùng giá xuất khẩu bình quân được kỳ vọng tăng trưởng nhờ tận dụng tốt cơ hội từ việc tuân thủ EUDR khi tiếp cận thị trường EU. Đáp ứng sớm quy định này mở đường cho doanh nghiệp gia tăng thị phần và giá trị gia tăng tại thị trường EU.
Thông tin cập nhật từ Giá Cà Phê Hôm Nay làm rõ những cơ hội cụ thể mà EUDR mang lại cho ngành cà phê hòa tan, bắt đầu từ nội dung và mốc hiệu lực của quy định này.
Tuân thủ EUDR mang lại cơ hội gì cho cà phê hòa tan Việt Nam tại EU?
Có, tuân thủ EUDR mang lại cơ hội gia tăng lợi thế cạnh tranh và giữ vững vị thế nhà cung cấp cà phê hòa tan lớn tại EU cho doanh nghiệp Việt Nam. Cơ hội này đến từ ba yếu tố chính: đáp ứng sớm rào cản kỹ thuật mới, khác biệt hóa so với đối thủ chưa tuân thủ và mở đường tăng giá trị xuất khẩu.
- Thứ nhất, việc cà phê hòa tan vừa được bổ sung vào danh mục sản phẩm chịu điều chỉnh của EUDR đặt doanh nghiệp trước yêu cầu truy xuất nguồn gốc bắt buộc. Doanh nghiệp đáp ứng trước giữ được đơn hàng ổn định.
- Thứ hai, doanh nghiệp hoàn thiện hệ thống chứng minh nguồn gốc không phá rừng tạo khác biệt rõ với các nhà cung cấp từ quốc gia chưa siết chặt kiểm soát chuỗi cung ứng.
- Thứ ba, đáp ứng quy định mở đường tiếp cận phân khúc khách hàng ưu tiên sản phẩm bền vững tại EU, nơi yêu cầu minh bạch nguồn gốc ngày càng khắt khe.
Bộ Công thương khuyến nghị doanh nghiệp chủ động nghiên cứu quy định, hướng dẫn đối tác trong chuỗi cung ứng thực hiện đúng EUDR để hoạt động xuất khẩu diễn ra thuận lợi. Bối cảnh cà phê hòa tan mới được đưa vào danh mục EUDR đặt ra yêu cầu hành động sớm cho toàn ngành.
Quy định EUDR đối với cà phê hòa tan là gì và khi nào có hiệu lực?
EUDR là Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu, đặt mục tiêu đảm bảo sản phẩm đưa vào hoặc xuất khẩu từ thị trường EU không liên quan đến phá rừng hoặc suy thoái rừng. Quy định này vừa mở rộng phạm vi áp dụng và xác lập mốc thời gian tuân thủ cụ thể cho từng nhóm doanh nghiệp, được làm rõ qua hai nội dung dưới đây.
EUDR áp dụng cho những nhóm hàng nào?
Có 7 nhóm hàng chịu điều chỉnh của EUDR: gia súc, ca cao, cà phê, dầu cọ, cao su, đậu tương và gỗ, cùng các sản phẩm chế biến từ những nguyên liệu này. Danh mục này vừa được EC điều chỉnh để làm rõ phạm vi áp dụng cho từng loại sản phẩm cụ thể.
Bên cạnh 7 nhóm hàng gốc, EC bổ sung một số sản phẩm mới vào phạm vi điều chỉnh và loại bỏ một số sản phẩm khác khỏi danh mục.
Sản phẩm mới được bổ sung:
- Cà phê hòa tan
- Một số sản phẩm chế biến từ dầu cọ
- Lưỡi bò đông lạnh
Sản phẩm được loại khỏi phạm vi điều chỉnh:
- Da bò và da thuộc
- Lốp xe tái chế
- Đậu tương dùng để gieo trồng
- Một số sản phẩm cao su
- Ghế máy bay và ghế ô tô
Việc bổ sung cà phê hòa tan vào danh mục EUDR đặt Việt Nam vào nhóm quốc gia xuất khẩu chịu ảnh hưởng trực tiếp, do đây là một trong những nhà cung cấp cà phê hòa tan cho thị trường EU.
Doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hòa tan phải đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và chống phá rừng như thế nào?
Doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và chống phá rừng của EUDR qua hai bước chính: chứng minh sản phẩm không liên quan phá rừng và chủ động phối hợp với đối tác trong chuỗi cung ứng. Đây là hai trụ cột doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hòa tan tuân thủ để duy trì hoạt động xuất khẩu sang EU thuận lợi.
Bước thứ nhất, doanh nghiệp xây dựng hệ thống dữ liệu chứng minh vùng trồng, quy trình thu hoạch và chế biến không gây phá rừng hoặc suy thoái rừng, đồng thời đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành của quốc gia sản xuất. Hệ thống này làm căn cứ để cơ quan chức năng EU kiểm tra khi hàng hóa nhập cảnh.
Bước thứ hai, theo khuyến nghị của Bộ Công thương, doanh nghiệp chủ động nghiên cứu nội dung quy định EUDR và trực tiếp hướng dẫn các đối tác trong chuỗi cung ứng, từ nông dân trồng cà phê đến đơn vị sản xuất, thực hiện đúng yêu cầu truy xuất nguồn gốc thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Yêu cầu này áp dụng đồng thời với nhiều nhóm hàng khác như dầu cọ, ca cao, cao su và gỗ. Sự phối hợp đồng bộ giữa các khâu trong chuỗi cung ứng giữ cho hồ sơ truy xuất nhất quán từ vùng trồng đến sản phẩm hoàn thiện, tránh gián đoạn khi xuất khẩu sang thị trường EU.
Tuân thủ EUDR mang lại lợi ích và giá trị xuất khẩu ra sao cho cà phê hòa tan Việt Nam so với trước đây?
Tuân thủ EUDR làm cà phê hòa tan Việt Nam tăng giá trị xuất khẩu rõ rệt so với cà phê nhân thô, đồng thời củng cố vị thế tại thị trường EU. So sánh này thể hiện qua chênh lệch giá trị gia tăng giữa hai dòng sản phẩm và mức tăng trưởng kim ngạch ghi nhận sau khi ngành đáp ứng các yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
Theo Tổng cục Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cà phê chế biến (bao gồm cà phê hòa tan) của Việt Nam năm 2025 đạt sản lượng 143.425 tấn, kim ngạch trên 1,4 tỷ USD, giá xuất khẩu bình quân 11.180 USD/tấn, tăng trưởng cả về sản lượng, kim ngạch và giá xuất khẩu bình quân so với các năm trước.
Mức giá bình quân này cao hơn nhiều lần so với cà phê nhân thô, phản ánh chênh lệch giá trị gia tăng giữa sản phẩm chế biến sâu và nguyên liệu thô xuất khẩu. Khoảng cách này tạo động lực cho doanh nghiệp chuyển dịch từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu, tối ưu doanh thu trên mỗi tấn hàng.
Việc đáp ứng EUDR trước thời điểm quy định có hiệu lực giữ vững vị thế nhà cung cấp cà phê hòa tan lớn tại EU cho doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời mở rộng thị phần khi nhiều đối thủ chưa hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc tương ứng. So với giai đoạn trước khi cà phê hòa tan chưa nằm trong danh mục điều chỉnh của EUDR, doanh nghiệp tuân thủ sớm nắm lợi thế tiếp cận đơn hàng ổn định và phân khúc khách hàng ưu tiên sản phẩm bền vững tại thị trường này.
EC đã điều chỉnh thủ tục áp dụng EUDR như thế nào trước khi chính thức có hiệu lực?
EC điều chỉnh thủ tục áp dụng EUDR theo hướng đơn giản hóa quy trình tuân thủ, dựa trên sửa đổi luật và biện pháp mới ban hành trước thời điểm quy định chính thức có hiệu lực. Hai nội dung dưới đây làm rõ nền tảng pháp lý và mục tiêu của lần điều chỉnh này.
Các điều chỉnh thủ tục dựa trên sửa đổi luật được thông qua vào tháng 12/2025 và biện pháp đơn giản hóa quy trình ban hành vào tháng 5/2026, nhằm tạo sự chắc chắn pháp lý cho doanh nghiệp, quốc gia thành viên và đối tác của EU trước khi EUDR áp dụng chính thức vào cuối năm 2026.
Việc loại bỏ một số sản phẩm khỏi danh mục EUDR (da bò, cao su, ghế xe) có ý nghĩa gì?
Có, việc loại bỏ da bò, da thuộc, lốp xe tái chế, đậu tương gieo trồng, một số sản phẩm cao su và ghế máy bay, ghế ô tô khỏi danh mục EUDR thể hiện tính linh hoạt điều chỉnh phạm vi áp dụng theo mức độ rủi ro phá rừng thực tế. Sự thay đổi này song hành với việc bổ sung cà phê hòa tan vào danh mục, cho thấy EC cập nhật quy định dựa trên đánh giá rủi ro cụ thể của từng loại sản phẩm thay vì áp dụng cứng nhắc cho toàn bộ nguyên liệu liên quan.
Việc loại bỏ nhóm sản phẩm này mang ba ý nghĩa chính đối với doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng liên quan.
- Giảm gánh nặng tuân thủ cho nhóm hàng có nguy cơ phá rừng thấp hơn so với đánh giá ban đầu.
- Tập trung nguồn lực giám sát vào các nhóm hàng mới bổ sung như cà phê hòa tan, sản phẩm dầu cọ và lưỡi bò đông lạnh.
- Phản ánh cơ chế rà soát danh mục theo chu kỳ, không cố định một lần mà cập nhật liên tục theo thực tế quản lý rủi ro.
Đối với ngành cà phê hòa tan Việt Nam, việc EC vẫn duy trì và mở rộng phạm vi giám sát với nhóm hàng cà phê khẳng định đây tiếp tục là lĩnh vực trọng tâm cần tuân thủ nghiêm túc, trong khi một số ngành hàng khác được nới lỏng yêu cầu.
